1.Sanayi Devrimi: 18.yüzyılın sonunda, (1784) buharın mekanik enerji üretimi için kullanılmasıyla ilk devrim gerçekleşir.
2.Sanayi Devrimi: 19.yüzyılın sonlarına doğru (1900) elektrikle çalışan makineler, Seri Üretim ve Montaj Hatları dönemi.
3.Sanayi Devrimi: 2000 Yılı itibariyle sanayi üretiminde otomasyon dönemi başlar.
4.Sanayi Devrimi: 2010’lu yıllarla birlikte sanayi sektörü, Yapay Zekaların ortaya çıkmasıyla yeni bir dönüşüme girer.
***
Amerika’da bir Polisin veya Öğretmenin, aldığı 60.000 USD’lik yıllık ücrete rağmen borçlanmadan yaşaması pek mümkün değildir. İlginç olan ise, memurların borçlanmalarının geçimleri ile ilgili değil de konforları ile ilgili olmasıdır.
“Çarpık Gelir Dağılımı” ve “Çarpık Servet Birikimi” konusunu belgeler eşliğinde biraz açalım. Elbette konfor için yapılan borçlanmanın ne anlama geldiğini de…
* * *
Amerika’da dört kişilik bir ailenin bir yıllık barınma, yemek, ulaşım, çocuk bakımı, sağlık, diğer temel ihtiyaçlarına bir bakalım :
“Örneğin Brownsville, Texas’ta yaşayan bir aile, yukarıda sayılan ihtiyaçlar için yılda yaklaşık 58.906 USD’ye ihtiyaç duyacaktır. Eğer San Francisco, California’ya taşınırsanız bu masraf iki katından fazlasına, 148.439 USD’ye yükselecektir.
Amerika’da aileler için en büyük iki harcama kalemi Barınma ve Çocuk Bakımıdır.
…
Şehirlere göre dört kişilik bir aile için toplam Yaşam / Geçim Maliyeti :
1- San Antonio, Teksas :
Konut masrafı : 1.001 USD (yıllık 12.012 USD)
Çocuk Bakımı masrafları: 984 USD (yıllık 11.813 USD)
Toplam Yaşam maliyeti: 6.024 USD (yıllık 72.291 USD)
…
2- Filedelfiya, Pensilvanya :
Konut masrafı : 1.182 USD (yıllık 14.187 USD)
Çocuk Bakımı masrafları : 1.574 USD (yıllık 18.893 USD)
Toplam Yaşam maliyeti : 7.680 USD (yıllık 92.163 USD)
…
3- New York :
Konut masrafı : 1.789 USD (yıllık 21.468 USD)
Çocuk Bakımı masrafları : 2.773 USD (yıllık 33.279 USD)
Toplam Yaşam maliyeti : 10.344 USD (yıllık 124.129 USD)
…
Ortalama bir ailenin diğer aylık masraf kalemleri :
– Elektrik : 183 USD.
– Doğal gaz : 82 USD.
– Su : 40 USD.
– Çöp / kanalizasyon / geri dönüşüm : 12 ~ 20 USD.
– Kablo TV : 100 USD.
– İnternet hizmeti : 47 USD”. (1)
…
Bu harcamalara karşın bir Polis Memuru (yıllık olarak) ne kadar ücret almaktadır ?
– 1 yılı doldurmamış polis memurları : 46.200 USD.
– 10 yıldan fazla kıdeme sahip olanlar : 75.503 USD.
– Ortalama olarak bir polis memurunun yıllık ücreti : 60.851 USD’dir. (2)
…
Şimdi de ABD’de bir Lise Öğretmene yıllık ödenen ücrete bakalım :
– En düşük öğretmen maaşı : 47.980 USD.
– En yüksek: 77.720 USD.
– Ortalaması ise : 60.320 USD’dir. (3)
…
Açıklamalara göre, Amerika’da Polisler ve Öğretmenler ortalama 60.000 USD yıllık ücret almaktadırlar. Buna karşılık dört kişilik bir ailenin yıllık harcaması, yukarıda verilen bilgiler ışığında şöyledir :
– Texas’ta yaşıyorsa : 58.906 USD,
– Pensilvanya’da yaşıyorsa : 92.163 USD,
– New York’ta yaşıyorsa : 124.129 USD olacaktır.
Açık ifadesi ile : İki küçük çocuklu (dört kişilik) bir memur ailesi, tek kişinin (sadece anne veya babanın) kazancı ile Amerika’da borçlanmadan geçinemeyecektir.
…
Şimdi de karşılaştırmada kullanmak üzere, Amerika’daki bazı temel gıda fiyatlarını aktaralım :
(Verilen Rakamlar Amerika içindir)
“350gr. Beyaz Ekmek : 2 USD (16 lira).
1 Kg. Un : 2 USD (16 lira).
1 Kg. Şeker : 1,5~1,7 USD (13 lira).
1 Litre Süt : 0,80~1 USD (8 lira).
1 kg. Makarna : 2~3 USD (20 lira).
12 adet yumurta : 1,2~2 USD. (tanesi 1.3 lira).
1 kg. Tereyağı : 10~15 USD (96 lira).
1 kg. Sığır eti : 7~8 USD (60 lira).
1 adet. bütün bir Tavuk : 2,6~3 USD (23 lira).
1 kg. Patates : 1 USD (8 lira).
1 kg. Soğan 1~1,5 USD (10 lira).
I Kg. Beyaz Peynir : 8~12 USD (80 lira).
1 Kg.Pirinç : 0,70 USD (5,60 lira).
1 lt. Zeytinyağı : 2~3,8 USD. (23 lira).” (4)
* * *
Dışarıdan bakıldığı zaman Dünyanın Süper Gücü (En zengin!) olan, fakat aslında dünyanın en borçlu olan ülkesinde, bir Polis Memurunun veya Öğretmeninin aldığı ücretle geçinemediği görülmektedir.
…
Peki, neden ?
Bu durumu açıklamak için bir örnek verelim :
Bir kasabada, 1.050 kişi yaşamaktadır.
Bunlardan 50 kişi, bir yılda kişi başı 500.000 USD kazanmakta,
Geriye kalan 1.000 kişi ise, yılda kişi başına 25.000 USD kazanmaktadır.
Bu iki gruba ait gelirleri topladığımızda, kasabanın yıllık geliri :
– (50 * 500.000) + (1.000 * 25.000) = 50.000.000 USD olduğu görülür.
Şimdi kişi başına düşen geliri bulabilmek için hesabımızı yapalım :
– 50.000.000 USD’yi 1.050 Kişiye bölersek : Kasabada kişi başı gelir. 47.619 USD olacaktır.
…
Peki, gerçeğinde kasabada herkes bir yılda 47.619 dolar mı kazanmaktadır ?
Elbette hayır, burada hayali bir paylaşım vardır.
50 kişi, 500.000’er USD; 1000 kişi ise 25.000’şer USD kazanmaktadır. (almaktadır)
* * *
Bunun daha anlaşılabilir olması için, Amerika ve Türkiye’deki servet birikiminden bir örnek verelim :
“En Zengin 400 Amerikalı listesinde yer alan ilk üç ismin (2018 yılına göre) servetleri şöyle :
1- Jeff Bezos…………..160 Milyar USD.
2-Bill Gates………………97 Milyar USD.
3-Warren Buffett……….88.3 Milyar USD.” (5)
…
“En Zengin 10 Türk arasında yer alan ilk üç ismin (2019 yılı) servetleri :
1-Erman Ilıcak……………3.8 Milyar USD.
2-Murat Ülker……………..3.7 Milyar USD.
3-Hüsnü Özyeğin………..2.1 Milyar USD.” (6) olarak açıklanmıştır.
…
Bu servetleri, kişi başı yıllık gelirle karşılaştıralım :
– Amerika’da kişi başı gelirin (2018 yılı) : 62.794 USD.
– Türkiye’de kişi başı gelirin (2018yılı) 9.370 USD olduğundan hareket edersek, en zenginlerin servetlerinin (birikim şekillerini) ülke kişi başı gelirleri ile açıklamak mümkün olmayacaktır.
Peki, bu devasa servetler nasıl (hangi düzen ve sistemle) oluşmaktadır ?
* * *
Devam edecek…
– Gelir dağılımındaki çarpıklık, “Çarpık Servet Oluşumu”na mı sebep olmaktadır ?
– Amerika’da ve Ülkemizde çalışan kesimler, neden kazandıkları ile yaşamaya değil de, konfor satın almaya teşvik edilmektedir ? Bunun Sanayi Devrimleri ile bir ilgisi bulunmakta mıdır ?
– Amerika’da ve Ülkemizde, Bir Polis ve Öğretmenin “aylık gelir ve giderleri karşılaştırılması” ile “temel gıda fiyatları” arasındaki fark nedir ve bunun ülke gelirine oranları nedir ?
,,,
,,,
KAYNAKLAR :
Resim: https://tr.pinterest.com/pin/678214025114615618/
(1) https://resources.additionfi.com/average-monthly-expenses-for-family-of-5
(2) https://www.indeed.com/career/police-officer/salaries
(4) https://www.globalprice.info/en/?p=usa/food-prices-in-usa#6
(5) https://tr.sputniknews.com/ekonomi/201810031035505956-forbes-en-zengin-400-amerikali-listesi/
(6) https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/forbes-turkiye-en-zengin-100-turk-listesini-acikladi/1406345
