Yavuz Sultan Selim-Şiiler ile Şarlken-Protestan olayları hangi tezgahlarda hazırlandı (1)

Önceki Yazı
Sonraki Yazı
Şii ve protestanlık anlayışı, Osmanlı ve Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nda eş zamanlı olarak ilginç olayları tetikleyecektir.

Şii ve protestanlık anlayışı, Osmanlı ve Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’nda eş zamanlı olarak ilginç olayların tetikleyicisi olacaktır. (Resim; Protestan hareketinin nedenlerinden bir “Endüljans”

Şii militanların, yozlaşmış Sünni despotlar olarak gördükleri padişahlara karşı ayaklandıkları düşük düzeyli bir başkaldırıyla yıllarca uğraştılar; ama kanayan bu yara, Safevi şahının 1501’de kendini Ali’nin halefi olarak ilan etmesi üzerine iyiden iyiye irinlendi. Şii sorunu imparatorluğun aç, mülksüzleştirilmiş ve mazlum kesimine odaklanıyordu; bu insanların vahşi öfkesi en belalı askerleri bile dehşete düşürmekteydi: Bir çavuş asiler hakkında “her şeyi tahrip ettiler; kadın, erkek ve çocuk,” demişti. “Kedileri ve tavukları bile kestiler.” (1)

1529’da Sultan Süleyman Viyana önlerinde karargâhını kurdu. Kenti zapt edemedi, ama kuşatma Hıristiyanların içini, Osmanlıların çok yakında bütün Avrupa’yı yalayıp yutacakları dehşetiyle doldurdu. İstanbul’a giden bir elçi, ülkesine yazdığı bir mektupta, “(büyük bir savaşın) sonuçlarının neler olabileceğini düşünmek bile tüylerimi ürpertiyor,” diye yazmıştı.

-Onların elinde imparatorluklarının muazzam zenginliği, zarar görmemiş kaynakları, silahlarda deneyim ve idman, tecrübeli bir ordu, kesintisiz bir zaferler dizisi var… Bizde ise boş bir hazine, lüks alışkanlıklar, tükenmiş kaynaklar, yılgın ruhlar… ve hepsinden kötüsü de, düşman zafere, bizse yenilgiye alışkınız. Sonucun ne olacağından kuşku duyulabilir mi?(2)

Batı Avrupalı bir kara imparatorluğunun tekrar kurulma ihtimalinin doğması için 200 yıl geçmesi gerekti ve o döneme gelindiğinde diğer Batı Avrupalılar dünyayı dönüşüme uğratmaya koyulmuş bir Sanayi Devrimi’ni başlatmıştı artık. Habsburglar veya Osmanlılar 16. Yüzyılda Avrupa’yı birleştirmiş olsalardı, belki de bu Sanayi Devrimi asla olmayacaktı; belki Batı Avrupa’yı birleştirmeyi başaramayan Karl ve Felipe’nin veya Batı Avrupa’yı fethetmeyi başaramayan Sultan Süleyman’ın şahsında nihayet tarihin akışını değiştiren o beceriksiz ahmakları bulmuşuzdur.  Gelgeldim bir kez daha bu herhangi bir âdemoğlu için fazla ağır bir suçlama olur.

Türk fethinden o kadar kaygılanmış olan Avrupalı elçi, “bunun önünde tek engel İran,” diye belirtmişti, (3)

Yukarıda yazılanları özetlersek,

Hristiyan Batı, 1500’lü yılların başında, (özellikle 1453 İstanbul, 1458 Atina’nın Osmanlılarca fethedilmesinden sonra)  Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselişinin önündeki kullanacakları en büyük güç olarak kimleri görmüştür?

-İran’ı ve Şiileri…

Konu ile ilgili ilginç bir bilgi daha;

1738 Yılında Rus Çarı I. Petro’nun 1725 Yılında yazdığı vasiyeti açıklanır. Bu vasiyetten kısa bir alıntı;

-Rusya devletini, dünya devleti yapabilmek için, onun başkentinin, Asya ve Avrupa hazinelerinin anahtarı olan İstanbul olması lazımdır. Acele ve noksansız olarak çalışıp, İstanbul’un batı topraklarına sahip olmak gerekir. Şüphesiz ki İstanbul’a sahip olan Şah, dünyada ilahi şah olacaktır.

-Bu maksadın hedefine ulaşabilmesi için, daima Türkiye ile İran arasına fitne-fesat tohumları ekmeli, kavga ve savaş çıkarılmalıdır.

Bu iş için Sünni ve şii mezhepleri arasındaki ihtilaflar en keskin silah ve yenilmez ordudur.

-…Hem Türkiye’nin hem de İran’ın din adamlarını elde etmek ve onlar vasıtası ile Sünni-şii ihtilaflarını kızıştırmak lazımdır..” (4)

Aradan yaklaşık beşyüz yıl geçer…

Ancak yazının ilerleyen bölümlerinde görüleceği üzere İnsanların ve devletlerinin anlayışlarında değişen hiçbir şeyin olmadığı görülecektir.

Yavuz Sultan Selim’in Şiiler ile Kutsal Roma Cermen İmparatoru V. Karl’ın (Şarlken) Protestanlarla eş zamanlı olarak yaşadıkları olaylara başlamadan taraflar ile ilgili özet bilgi:

-I. Selim, Yavuz (1470 – 1520) 9. Osmanlı padişahı, 74. İslam halifesi ve ilk Osmanlı halifesidir. Tahtı devraldığında 2.375.000 km2 olan Osmanlı topraklarını sekiz yıl gibi kısa bir sürede 2,5 kat büyütmüş ve ölümünde imparatorluk topraklarının 1.702.000 km2’si Avrupa’da, 1.905.000 km2’si Asya’da, 2.905.000 km2’si Afrika’da olmak üzere toplam 6.557.000 km2’ye çıkarmıştır. Padişahlığı döneminde Anadolu’da birlik sağlanmış; halifelik Abbasilerden Osmanlı Hanedanına geçmiştir.

V. Karl ya da Şarlken (1500 – 1558), Kutsal Roma Cermen İmparatoru. Dönemindeki en büyük düşmanları; Osmanlı İmparatorluğu, Fransa Krallığı ve Hıristiyanlığın Protestanlık mezhebinin kurucusu Alman papaz Martin Luther’di.

I. İsmail veya Şah İsmail (1487-1524) Safevî Devleti), Safevî Tarikatı’nın lideri ve Safevi Devleti’nin kurucusu ve ilk hükûmdarı.

Safevî Tarikatı; Safevi Devleti kurucusu İsmail Safevi ile karıştırılmamalıdır.

Safev’îyye veya Safevî Tarikatı, 14. yüzyılda mistik Safiyüddin İshak tarafından Güney Azerbaycan Erdebil’de kurulmuş bir sufi tarikat. Döneminde Doğu Anadolu, İran Azerbaycanı ve Güney Kafkasya’da büyük bir siyasî öneme sahip olan bu İslâmî tarikat, 16. yüzyılın başında kurmuş olduğu ve tarihte ilk kez Şiî Onikiciliğini resmî mezhep olarak kabullenmiş olan Safevî Devleti ile tanınmıştır. (5)

Martin Luther (1483 -1546) Alman keşiş, teolog, üniversite profesörü, protestanlığın babası (Luther manastırdaki günlerinden beri Endüljans (*) uygulamasına karşı bir eleştiri yazdı. 95 maddeden oluşan bu metni 31 Ekim 1517 günü piskoposlara gönderdi

Resim; web ortamından alınmıştır.

(*) Endüljans uygulaması: “Orta Çağ Avrupa’sında bir tür günah çıkarma ve ölümden sonra cennete gitmek için Papa’nın sattığı af belgesi. Kilisenin halktan para alarak cennetten toprak satmasıdır.”

(1) “Dünyaya Neden Batı Hükmediyor (Şimdilik)” lAN MORRIS,  Tarihin Gelişim Seyrinin Kalıplan ve Gelecek Hakkında Ortaya Koydukları . Alıntı; İskender Çavuş (1511), (Kaynak; Finkel, 2005, s. 99.)

(2) Ogier Ghiselin de Busbecq, Mektup 3 (1560), alıntı: Ross ve McLaughlin, 1953, s. 255. (kaynak; “Dünyaya Neden Batı Hükmediyor (Şimdilik)” lAN MORRIS, )

(3) Ogier Ghiselin de Busbecq, Mektup 3 (1560), alıntı: Ross ve McLaughlin, 1953, s. 255. (“Dünyaya Neden Batı Hükmediyor (Şimdilik)” lAN MORRIS, )

(4) Daha fazlası için bakınız;

http://www.canmehmet.com/car-i-petronun-1725-yilinda-yazdigi-vasiyetnamesi-ve-vasiyetnamenin-nato-ile-ilgisi.html

(5)Uğur, Ahmet (1989) (Türk). Yavuz Sultan Selim. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü. ss. 45. “Bu hanedan adını Safavi tarikatı reisi Şeyh Safiyüddin İshak’dan almaktadır.” Alıntı: Vikipedi.

Konu ile ilgili görüşlerinizi belirtebilirsiniz. Görüşleriniz için tıklayınız

Yorumlar

Yorumlar

Leave a comment

(required)

(required)


SPAM ENGELLEME SORUSU

*