Türkler Beşyüz Yıl Sonra Rayların Zaferi ile İhtişamlı Günlerine Geri Dönüyor (2)

Önceki Yazı
Sonraki Yazı

 

 

İnsanlar gibi Tarih de kendini tekrar etmektedir. Tarihi İpek Yolu bunun en önemli tanığıdır. Uzakdoğu’dan yaklaşık üçbin yıl önce Mısırlılar ve Romalılarla başlayan İpek ve baharat ticareti; milletlerin hayatında çok önemli yer tutmuş, sonradan “İpek Yolu” olarak adlandırılan güzergâh; hem çeşitli milletlerin arasında iletişimine vesile olmuş, hem de, kültürel, ticari ve siyasi ilişkilerini pekiştirmiştir.

Ancak, bu durum, 15. Asrın sonunda yapılan coğrafi keşiflerle, yeni kıtaların ve yeni yolların bulunmasıyla değişmiştir. (Kara) İpek Yolu’nun önemini kaybetmesinde ekonomik manada şüphesiz en büyük zararı Osmanlı Devleti görmüştür. Ta ki, Çin’in ve Asyalı devletlerin ekonomi de yeni süper güç olacakları döneme kadar.

Dünyanın en önemli üretici güçlerinden biri olan Çin, Avrupa’ya ticari malların taşınmasında demiryollarını tercih etmektedir, çünkü demiryollarının maliyeti diğer yollara göre daha azdır. BTK (Bakü-Tiflis-Kars) demiryolu projesinden önce Çin malları Tiflis üzerinden Poti Karadeniz limanına ulaşarak deniz yolu vasıtasıyla Romanya’ya ve oradan da Avrupa’ya ulaşmaktaydı.

Ancak, BTK demiryolu projesinin gerçekleşmesiyle bu süreç hem daha ekonomik şekilde hem de kesintisiz olarak devam edecek bununla birlikte, ticaretin hacmi artacaktır.

Birleşmiş Milletler’in raporuna göre, Çin – Avrupa arasındaki yük hacmi 2020 yılına kadar 170 milyon ton olarak artacağı, ticari büyüklüğün de 650 milyar ABD Dolarından 800 Milyar ABD Dolarına çıkacağı öngörülmüştür. Bununla birlikte, Türkiye ve Çin arasındaki ticari hacmin 28 milyar ABD Dolarından 100 milyar ABD Dolarına doğru artacağı tahmin edilmektedir.(*)

Yukarıdaki açıklamadan, Çin’in (ve Asyalı üreticilerin) Batı ile rekabet edebilmesi, ancak demir rayların zaferi ile mümkündür. Boğazın iki yakasını denizin altından birleştiren Marmaray ile bundan sonra da iki yakayı birleştirecek (üzerinde demir rayların bulunacağı) tünel ve köprüler; bugüne kadar konuştuğumuz, ancak, fazla bir yararını görmediğimiz, “Türkiye coğrafi konumu ile stratejik bir ülke ifadesi, demir raylarla gerçek anlamını şimdi bulacaktır.

“…Bu bağlamda yeni İpek Yolu’nu canlandıran koridorlardan biri de Bakü – Tiflis – Kars (BTK) Demiryolu olmuştur.

Türkiye’de Marmaray’ın inşasının bitimi sonrası BTK Demiryolu sayesinde Londra’dan Pekin’e doğru kalkan trenin önünde Kars ile Ahılkelek arasında bulunan eksik kalan kesim tamamlanarak Batı ve Doğu kesintisiz olarak bir birine bağlanmıştır.

Buradan hareketle, BTK projesi Tarihi İpek Yolu’nu Asya ve Avrupa’yı bağlayan demiryolu vasıtasıyla canlandıracağından dolayı bu BTK’ya yaygın olarak “Demir İpek Yolu” denmektedir.

Ancak, BTK’nın İpek Yolu içerisindeki stratejik önemi değerlendirildiğinde bu hat “Demir İpek Yolu’nun Kalbi” olarak nitelendirilebilecektir. Ayrıca, 21. yüzyılın en önemli projelerinden olduğu için de “Asrın Projesi” olarak da adlandırılmaktadır…”(1)

Halihazırda, BTK demiryolu Avrupa – Asya arasındaki 75 milyar ABD dolarlık yük hacmiyle BTK demiryolu en avantajlı taşıma koridoru olarak görülmektedir.

BTK Demiryolu’nun Uluslararası Jeopolitik Önemi

BTK demiryolu Kazakistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Çin’den Avrupa’ya giden çok yönlü bir ticaret yolu olan Yeni İpek Yolu’nun çokça duyulan orta koridorunun eksik halkasıydı. BTK Demiryolu Batı`da Marmaray Avrupa demiryoluna, Doğu`da ise Kazakistan ve Çin demiryollarına bağlanması sonucunda Avrupa`dan Çin`e kesintisiz bir ulaşım sunacaktır.(**) Böylelikle yeniden canlandırılacak olan eski İpek Yolu işlevselliğini kazanarak yeniden ticaret için önemli hale gelecektir. Yalnızca ticari önem taşımayan bu proje Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye arasındaki ilişkilerini kuvvetlendirecek ve İpek Yolu üzerindeki ülkelerle kültürel etkileşimi de sağlayacaktır.

Üçlü mekanizmanın dışlayıcı bir yapısının olmadığı, aynı zamanda BTK demiryolu gibi projelerin yalnız bölgesel boyutta etkisi olmadığını tüm Avrasya için sonuçlarının olduğu o dönem Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu bu ifadeleriyle belirtmiştir “Özellikle Bakü-Tiflis-Kars son önemli projemiz olarak bir anlamda Çin’den Londra’ya kadar gidecek olan büyük İpek Yolu’nun bu kez demir yolu şekline dönüşmüş önemli büyük proje Marmaray’la birleştiğinde dünyanın en önemli hatlarından birini oluşturacak. Tarihi kadim İpek Yolu bütün yönleriyle, enerji, demir yolu ve diğer ticaret hatlarıyla bir uyanışa geçiyor.” (2)

BTK Demiryolunun Türkiye’ye Katkısı

BTK’nın Güney Kafkasya’nın istikrarına olduğu kadar her ülkenin iç yapısı açısından sunduğu çeşitli avantajları da mevcuttur.

– Türkiye bu projeyle Asya ve Avrupa arasında “köprü” işlevini korumaya devam etmektedir. Bu durum kuşkusuz ki yeni bir durum değil, cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Türki dış politikasında kullanılan ana tanımlardan biridir. Son dönemde, Türkiye’nin eksen kayması tartışmaları, Orta Doğu’ya ilgisinin artmasına paralel olarak Orta Asya’ya yönelik motivasyonundaki düşüş, buna bağlı olarak da bazı kesimlerdeki hayal kırıklığı ve BTK’nın açılışı birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’ye ve bölgeye Orta Asya pazarının imkanlarını yeniden göstermek adına BTK’nın değeri ortaya çıkmaktadır. Türkiye’nin “Batı – Doğu arasındaki köprü” mottosunu Orta Asya – Avrupa bağlantısındaki kilit konumundaki Türkiye’nin işlevselliğini dönüştürmek adına BTK’nın devreye girmesi önemlidir.

– BTK, Avrupa’nın Orta Asya’ya kesintisiz ulaşımını temin etmektir. Avrupa için Türkiye’nin Türk Cumhuriyetleriyle siyasi ve kültürel bağlarının yüksek düzeyde olmasından dolayı Türkiye bu bölgede kilit rolünü korumaktadır. Ayrıca, bu proje Türkiye’nin daha önce doğrudan bağlantısı olmayan Orta Asya ülkelerine bağlantısını sağlamaktadır. Bu da, Türkiye’nin buradaki etkisini artırmaya imkan vermektedir.

– Türkiye için bu projenin maliyeti 600 milyon ABD Doları iken, yapılan hesaplamalara göre, yıllık getirisinin 1 milyar ABD Doları olacağı tahmin edilmektedir. (3)

İlk iki bölümde yazılanlar toparlanırsa:

1) 3.Havalimanı ve THY ile Ülkemiz, alanında Hava taşımacılığında dönülmez bir şekilde küresel oyuncudur.

2) BTK (Bakü-Tiflis-Kars) Demiryolu ile Çin-Avrupa Tren taşımacılığında ana omurga konumundadır.

3) Doğal Gaz Boru Hatları (ve Projeleri) İle Avrupa’ya gaz akışında kilit noktadadır.

Türkiye’nin üretici ve tüketici ülkeler arasında yer alan stratejik coğrafi konumu, Hazar ve Orta Doğu kaynaklarının dünya pazarlarına taşınması için güvenilir ve sürdürülebilir bir güzergâh sunmaktadır.

 

Türkiye’nin Petrol ve Doğalgaz Boru Hatları ve önemi:

-Rusya – Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı (Batı Hattı)

-Mavi Akım Gaz Boru Hattı

-Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı (İran – Türkiye)

-Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı

-Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Enterkonneksiyonu

-Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi

-TürkAkım Gaz Boru Hattı Projesi (4)

www.canmehmet.com

Resim: Tarafımızdan hazırlanmıştır.

Konu ile ilgili görüşlerinizi belirtebilirsiniz. Görüşleriniz için tıklayınız

Yorumlar

Yorumlar

Leave a comment

(required)

(required)


SPAM ENGELLEME SORUSU

*