Robert Kolej dosyası; Bir misyoner okulu bir İmparatorluğun hakkında gelebilir mi (3)

Önceki Yazı
Sonraki Yazı
Robert Lisesi mezunu olan Halide Edip'in Amerikan Mandası istediği bilinmektedir.  
Robert Lisesi mezunu olan Halide Edip’in Amerikan Mandası istediği bilinmektedir. I.Dünya Savaşı Yıllarında İngiliz istihbarat Raporlarında Fişlenen Türkiye”  Doç. Dr. Bülent Özdemir.  Sahife;50’de; Halide Hanım  Bir kadın. Türk kadınının oy kullanma hakkını savunan bir Yahudi. Cemiyet yanlısı. Tanin’de yazmakta. Çok iyi bir romancı.” denilmektedir.

 

Bir misyoner okulu yeni bir devlet kurabilir veya bir devletin yönetimi ele geçirebilir, halkının tüm kültür değerlerini yerle bir edebilir mi? İşte Robert Koleji ve işte kurucusu Rahip Cyrus Hamlin.

Bir ibret belgesi ile başlıyoruz;

İngilizlerin gözünde Bir damla petrol’ün değeri nedir? Bunun cevabını İngiltere başbakanı Winston Churchill’den alıyoruz.

– “Bir damla petrol, bir damla kandan daha değerlidir!”(1)

Peki, Amerikalıların gözünde bir Misyoner okulunun kıymeti nedir?

Bunun cevabını Amerika Dışişleri Bakanı’ndan daha iyi bilemeyeceğimiz için sözü ona bırakıyoruz.

“…6 Aralık 1917 Tarihinde ABD Dışişleri Bakanı, Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı’na bilgilendirmek adına bir mektup gönderir. Mektup; ABD’nin, Türkiye ve Bulgaristan’a savaş açması durumunda ülke olarak kayıp ve kazançların ne olacağı üzerinedir.

Senato Dış İlişkiler Komitesi, İttifak Devletleri’nin iki küçük üyesine savaş açmamak için (ABD Başkanı) Wilson’un ileri sürdüğü nedenlerle yetinmemiş ve Kongre Başkanı, Dışişleri bakanı Lansing’ten, yönetimin tutumu hakkında geniş ve tam bilgiler verilmesini istemişti.

Lansing, “Türkiye ve Bulgaristan’a karşı savaş açmanın uygun olmadığı” yolunda uzun bir muhtıra ile cevap verdi. Bu muhtırada “İtilâf Devletleri’nin Türkiye ve Bulgaristan’a karşı savaş açması yolunda, Amerika’dan bir istekte bulunmadıklarını ve Amerika’nın, hele şu sırada Doğu’da savaş için hatırı sayılır bir kuvvet hazırlayamayacağını” anlattı. Lansing devamla:

“Öte yandan bu sorun’un, ilkin temel olarak bir savaşa başlamasının moral etkisi ve ikinci olarak da, Türkiye ve Amerika’nın birbirlerini uğratabilecekleri dolaylı zararlar bakımından göz önünde tutulması gerekir.

…Türkiye’nin Amerika’daki çıkarları hiçbir değer taşımazken, Amerika’nın Türkiye’deki çıkarları pek çoktur.

-Başlıca kültür kuruluşları milyonlarca dolar değerindedir.

-Bu kuruluşlar ya kapatılacak, ya da el konacaktır.

-Okullar yeni açılmış ve çalışmaktadır;

Birçok Türk de buralara devam etmektedir.

-Bu(rada) gerçekten değerli nüfuzumuz kaybolacaktır.  (2)

Önemine binaen ABD Dışişleri bakanının görüşlerini tekrar edersek;

Osmanlı Devleti’ne ait topraklarda faaliyet gösteren Amerikan okulları ve misyoner kurumları bir savaş olması halinde;

-Bu kuruluşlar Türkler tarafından ya kapatılacak, ya da el konulacaktır. Okullar yeni açılmış ve çalışmaktadır; birçok Türk de buralara devam etmektedir. Kapanmaları durumunda buralar ki gerçekten değerli (Türk) nüfus kaybolacaktır.

Misyoner Okulların önemi bu kadar mı? Elbette değil.

Osmanlı İmparatorluğu’nun paylaşılması için, “..Müttefikler, Nisan 1920 ortalarında San Remo’da toplanarak Türk Antlaşması’na karar verdiler. Amerikan ve İngiliz petrolcüleri anlaşma teşebbüsüne giriştiler. Amerikalılar aradıkları çıkarı San Remo’da sağlamışlardı..”(3)

Dış Türkiye petrolleri (Irak-Mezopotamya) eşit önemde 4 grup arasında paylaşıldı:

British Petroleum, Royal Dutch Shell, Compagnie Française ve Near East Development (Standard Oil Company of New York’ün başlangıcı olan Standart Oil ve Socony Mobil). Her birine düşen pay %23.75’ti. Gülbenkyan ise tek başına %5 alıyordu.(4)

Amerikalıların parçalanacak veya yeni kurulacak  devletlerden pay almak için ilginç bir, “Açık kapı politikası” (*) anlayışları vardır. Bu politikanın adına hareketini güçten alan “cinlik!” diyebilirsiniz.

Amerikalılar, Osmanlılarla fiili bir savaşa girmedikleri halde, İngiltere ve Fransa’nın aralarında paylaştıkları Osmanlının mirasından pay isterler. Bu talep karşısında şaşıran Fransızlar;

-“Yahu! Siz Türklerle savaşa girmediniz ne mirası, ne payı?” dediklerinde, Amerikalılar;

-“Aaa… Olur mu? Biz uzun yıllar boyunca okullarımızda adam yetiştiriyoruz.” Derler.

-Peki, bahsedilen bu adamlar ne için ve hangi amaçla yetiştirilmektedir?

Bulgaristan Osmanlı İmparatorluğundan 1908 yılında ayrıldığında Bulgar Devleti’nin İlk başbakanlığı yapan (Okulda özel yetiştirilenler arasından seçilen) Robert Kolej mezunu bir Bulgar’dır. “Bulgar isyanlarına bu okul mezunu gençlerin liderlik ettiği” tarihe meraklı olanlara sır değildir.

Yukarıdaki açıklamalardan, bu okulların imparatorluğun parçalanmasında görevli oldukları anlamı çıkabilir mi?

Robert Kolej’de okuyan Müfide Ferit Tek, ecnebi mekteplerinde Türk çocuklarını nasıl feci bir akıbetin beklediğini “Pervaneler” isimli romanında şöyle özetlemiştir:

Gerçekte buraya Türk giremez demek doğru değildir. Türk girer, fakat Türk çıkamaz.”(5)

 

Devam edecek…

-Yabancı okulların marifetlerini say say tükenmez!

 

Resim; http://yakintarihimiz.org/halide-edip-adivari-taniyalim.html

Açıklamalar;

(*) Açık Kapı Politikası, ABD’nin, Çin’in toprak ve yönetim bütünlüğünün sağlanması, Çin’le ticari ilişkileri olan ülkeler arasında eşit ayrıcalıkların korunması için ilan ettiği ilkeler bildirgesidir (1899-1900)(Vikipedi)

Kaynaklar;

(1)Daha fazlası için bakınız;  http://www.canmehmet.com/amerika-ve-ingiltere-osmanlinin-yeni-devlete-donusturulmesinin-neresindedir-8.html

(2)Laurence EVANS, “Türkiye’nin paylaşılması”; Dip not 44; Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı’na Dışişleri Bakanı’nın mektubu, 6 Aralık 1917; 763.72/8456 b.

(3)Fontaine Pierre, Petrolün Starları, Türkiye’nin Petrol Meseleleri, Türkiye’ye Petrol Tröstleri Nasıl Girdiler? Gülbenkyan kimdir? (Çeviren ve özetleyen: Erdoğan Alkan, Yayınevi ve basım yılı yazılı değil), s.24. Osmanlının Tasfiyesi, Cengiz Yazoğlu, s.568

(4)Age, s.24

(5)http://www.guncelmeydan.com/pano/yeni-azinliklar-yaratmak-icin-necdet-sevinc-t35341.html

1437 Toplam Ziyaretçimiz 2 Günlük Ziyaretçimiz

Konu ile ilgili görüşlerinizi belirtebilirsiniz. Görüşleriniz için tıklayınız

Yorumlar

Yorumlar

Leave a comment

(required)

(required)


SPAM ENGELLEME SORUSU

*